Kontrola stanu technicznego i bezpieczeństwo regałów magazynowych w świetle przepisów
Odpowiedzialność pracodawcy i kadry zarządzającej za stan techniczny magazynu
Zapewnienie bezpiecznych warunków pracy w przestrzeni magazynowej to podstawowy obowiązek spoczywający na osobach zarządzających obiektem oraz zespołem pracowników. W polskim prawie kwestie te precyzują bezpośrednio art. 207 oraz art. 212 Kodeksu Pracy. Przepisy te jednoznacznie wskazują, że odpowiedzialność za organizację pracy oraz stan techniczny wyposażenia ponosi pracodawca wraz z kadrą kierowniczą.
Osoby zarządzające mają prawny obowiązek takiego zabezpieczenia i utrzymywania urządzeń magazynowych, aby całkowicie wyeliminować lub zminimalizować zagrożenia dla zdrowia i życia osób wykonujących tam codzienne obowiązki. Niedopełnienie tych formalności może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, zwłaszcza w sytuacji wystąpienia incydentów czy wypadków przy pracy.
Rola normy PN-EN 15635 w procedurach kontrolnych konstrukcji regałowych
Praktyczne i szczegółowe wytyczne dotyczące prawidłowej eksploatacji oraz weryfikacji parametrów technicznych systemów składowania zawiera norma PN-EN 15635:2010P (Stalowe statyczne systemy składowania – Zastosowanie i utrzymanie urządzeń składowania). Stanowi ona podstawowy zbiór zasad inżynieryjnych, z których korzystają właściciele obiektów oraz audytorzy systemów regałowych.
Dokument ten kładzie duży nacisk na to, że pracodawca odpowiada za bezpieczne warunki pracy i ciągłą sprawność techniczną całego wyposażenia do składowania. Wdrażanie zaleceń tej normy pozwala na usystematyzowanie procesów kontrolnych oraz znacząco ogranicza ryzyko wystąpienia poważnych awarii konstrukcji nośnych.
Wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo systemów składowania
Zgodnie z zapisami normy PN-EN 15635, kluczowym krokiem organizacyjnym jest imienne wskazanie osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo urządzeń do przechowywania. Do jej podstawowych zadań należy ciągła obserwacja stanu regałów oraz koordynowanie harmonogramu przeglądów technicznych.
Osoba pełniąca tę funkcję musi posiadać odpowiednie kwalifikacje merytoryczne i praktyczne. W realiach funkcjonowania magazynów zadania te powierza się najczęściej bezpośrednio kierownikowi magazynu lub zleca wyspecjalizowanym jednostkom zewnętrznym, które dysponują odpowiednim zapleczem eksperckim.
Dopuszczalne odkształcenia elementów i zakaz prostowania uszkodzonych profili
W trakcie codziennej pracy magazynu i intensywnego manewrowania ładunkami niemal nieuchronnie dochodzi do sytuacji, w których powstają trwałe odkształcenia mechaniczne komponentów regałowych. Norma PN-EN 15635 dokładnie definiuje maksymalne dopuszczalne wartości takich odkształceń, których przekroczenie stanowi sygnał alarmowy.
W przypadku naruszenia dopuszczalnych limitów odkształcenia, bezwzględnym wymogiem jest wymiana uszkodzonego składnika na nowy. Zabronione jest samodzielne prostowanie lub mechaniczne naprawianie zgiętych profili. Tego typu działania prowadzą do nieodwracalnych zmian w strukturze materiału, z którego wykonano element, co drastycznie obniża jego właściwości wytrzymałościowe i grozi katastrofą budowlaną.
Status prawny Polskich Norm a obowiązki pracodawcy w obszarze BHP
Analizując regulacje dotyczące bezpieczeństwa magazynowego, należy pamiętać o specyfice prawa normalizacyjnego. Polskie Normy nie stanowią bezpośrednich przepisów prawa pracy. Wynika to wprost z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. nr 169, poz. 1386 ze zm.), który określa stosowanie Polskich Norm jako dobrowolne.
Mimo braku bezpośredniego przymusu prawnego, wdrożenie zasad opisanych w PN-EN 15635 jest w praktyce kluczowym dowodem na to, że pracodawca dopełnił ogólnych obowiązków wynikających z art. 207 Kodeksu Pracy w zakresie zapewnienia bezpiecznego stanu technicznego urządzeń technicznych w zakładzie.